Trekking (Doğa Yürüyüşü) Nedir?

Doğada, belirli bir noktadan bir diğer noktaya belirlenen bir zamanda ve yol üzerinden varmak amaçlı yapılan, tempolu sportif yürüyüşlerdir. yürüyüş içerisinde belirlenen güzergah boyunca, bir bitiş noktasına ulaşmak amacı ile hareket edilmektedir. Yolun belirlenmesinde de parkurlar tercih edilebileceği gibi, tamamen yürüyüşün kendi durumuna göre de günlük olarak bir ilerleyiş rotası oluşturulabilmektedir. Elbette birkaç saatlik hiking parkurlarının dışında birkaç hafta hatta ay gibi uzun yürüyüşlerde besin, su, tempo, hava durumu gibi etkenler ayrıca değerlendirilmelidir ki bu daha çok backpacking olarak ifade edilmektedir.

Ülkemizde genelde gruplar halinde yapılan bu sportif yürüyüşler özellikle solo (solo-trekking) olarak da değerlendirilen, bireysel bir etkinlik olarak da gerçekleştirilebilmektedir. Her mevsimde yapılabilen trekking hava ve ortam şartlarına, yolun uzunluğuna ve zorluk derecesine göre farklı hazırlıklar gerektirebilmektedir. Yürüyüş için uygun ekipmanlara ek olarak su ve yeterli gıda alınarak, mevsime, yolun zorluğuna ve güneşin/ayın konumuna göre belirlenecek saatlerde mola verilerek ilerlenen, oldukça zorlu iniş, tırmanış ve yürüyüşlerin bütün halinde gerçekleştirildiği bu sportif faaliyet için zaman içerisinde tecrübe kazanarak etapların zorluklarına göre hareket etmek oldukça önemlidir. Özellikle solo-trekking güvenliğin ve çözüm üretme yeteneğinin etkili olduğu, kardiyovasküler sistem (dolaşım sistemi) için en uygun ve en kuvvetlendirici egzersizdir.

İngilizce trek (yolculuk, göç etmek) kelimesi ve -ing ekinden üretilmiş bir kelime olan trekkingdilimizde de yaygın bir kullanıma sahip olsa da doğa yürüyüşü daha doğru bir ifade olacaktır. Doğal engellerle dolu yolun, arazinin, parkurun herhangi bir ulaşım aracı kullanmaksızın yürüyerek aşılması şeklinde anlamlandırılabileceğimiz trekking asıl anlamını Güney Afrika’da kağnı ya da yaya olarak göçten almaktadır. Trekking teriminin çok sıkça karıştırıldığı hiking ise günübirlik gezi (çoğunlukla doğa gezisi) anlamına gelir. Trekking hikinge göre daha uzun ve zor parkurları barındırmaktadır.

Doğa severlerin doğal güzellikleri doğrudan keşfetmek ve bu keşif sürecini doğrudan deneyimlemek amacıyla gerçekleştirdikleri kişisel ya da grup etkinlikleri olarak başlayan trekking, günümüzde alternatif turizm faaliyetleri içerisinde ekonomik bir boyut da kazanmıştır. Özellikle kültür rotaları ilerlenen güzergah boyunca bir çok yerleşim alanı, antik kent tanıtımı ve benzeri noktanın kalkınması ve değerlendirilmesi için önemli kaynaklar haline gelmektedirler. Genelde kent hayatının ve yoğun iş koşturmacasının getirdiği stresten kurtulmak isteyenlerin, hafta sonu günübirlik ve bulundukları şehre yakın parkurlarda, kimi zaman ise yabancı ülkelerde 2-3 haftalık turlar şeklinde, profesyonel bir rehber eşliğinde gerçekleştirilen doğa yürüyüşleri ile ilgili bir çok organizasyon bulunmaktadır. İnsanın vücut ve ruh sağlığına çok olumlu etkileri olduğu uzmanlarca kabul edilmekte olan doğa yürüyüşünün özellikle kısa parkurlarda yüksek kondisyon veya teknik istemiyor oluşu, sakatlanma, vahşi hayvan saldırı gibi risklerinin çok düşük seviyelerde seyretmesi, maliyetinin az olması etkinliği oldukça cazip kılmaktadır.

Etap Zorluk Dereceleri

Zorluk Derecesi 1: Yeni başlayanlar için oldukça uygun olan bu zorluk seviyesi eğim, çıkış ve yükselti çok azdır. Patikalar geniştir ve ortalama 2 saatlik bir yürüyüşü içerir.

Zorluk Derecesi 2: Yürüyüş eğimi azdır ve toplamda 300 metreyi geçmeyecek çıkışları içerebilir. 1. seviyeden farkı yürüyüşün uzunluğudur. 3.5 saati geçmeyen bu zorluk seviyesi hafif yürüyüşe katılmış herkese önerilebilir.

Zorluk Derecesi 3: Yürüyüş eğimi biraz daha belirgin olmasına karşın 500 metreyi geçmeyen çıkışlar söz konusudur. Yürüyüş yolları, patikalar daha dar ve bazen sık ormanlık alanları içerebilmektedir. Islak geçişlerin de bulunabileceği bu zorluk derecesinde toplam yürüyüş 5 saat civarındadır. Yüksek kondisyonu ve yürüyüş deneyimi olan herkese uygundur.

Zorluk Derecesi 4: Yürüyüş eğimi zorlayıcıdır ve çıkışlar 700 metreyi bulabilmektedir. Patikalar düzensiz ve engebelidir. Orman içi ve kayalık alanlarda patikalar bulunmayabilir. Yürüyüşün süresi 6.5 saati bulur. Sportif, tecrübeli ve kondisyonu iyi olan kişilere uygundur.

Zorluk Derecesi 5: Yürüyüş eğimi oldukça zorlu ve fazladır. Çıkışlar 1000 metreyi geçebilir. Kayalık, düzensiz, engebeli ve patikasız yollardan gidilmektedir. Ormanlık alanlar oldukça zorlayıcıdır. Islak ve boşluklu mesafeli geçişler de mevcuttur. Rehberin deneyimli olması oldukça önemlidir. Yürüyüş süresi 8 saate ulaşabilmektedir. Teknik çıkışlar içermemese de yüksek yürüyüş kondisyonlu, deneyimli yürüyüşçüler için uygundur.

Zorluk Derecesi 6: Bol eğimli, engebeli iniş ve çıkışları fazla olan, oldukça zorlayıcı, 1500 metreyi bulabilen çıkışlara sahip uzun süreli rota takibi gerektiren yürüyüşlerdir. Kamp ve konaklama gerekebilmektedir. 8 saat ve üzeri süreler söz konusudur. Tecrübe, dikkat, kondisyon, bilgi ve disiplin gerektirir.

Zorluk dereceleri ve skorları ile ilgili daha detaylı bilgi için Doğa Yürüyüşünde Parkur Zorluk Dereceleri başlıklı yazımı okuyabilirsiniz.

Doğa Yürüyüşleri İçin En Gerekli Malzemeler

  • Trekking/Yürüyüş Ayakkabısı/Botu: Yürüyüş için ortopedik, ayağa ve yere iyi tutunan, mevsimine ve parkura göre seçilmeli.
  • Su Şişesi veya Su Matarası: En az 1 litrelik olmalı. Günübirlik parkurlar için mümkünse cam, daha uzun yürüyüşlerde alüminyum edilebilir. Ek olarak, BPA denilen, polikarbon türdeki plastiklerin ham maddesi olan bileşeni içerip içermediği de ayrıca kontrol edilmeli. Ayrıca çanta içerisine yerleştirilebilecek su torbaları da işinizi oldukça kolaylaştırabilmektedir.Su ihtiyacı ile ilgili olarak Doğa Yürüyüşü ve Su Tüketimi başlıklı yazıyı okuyabilirsiniz.
  • Düdük: Askılı, mümkünse bir tarafı termometreli bir tarafı pusulalı tercih edilmeli. Özellikle solo yürüyüşlerde ya da gruptan ayrıldığınız durumlarda acil bir konu olduğunda çok işinize yarayacağını bilmelisiniz.
  • Sırt Çantası: Yürüyüşlerde yanınızda bulunması gereken malzemeler için yürüyüşün uzunluğuna göre değişebilecek ebatlarda çantalar kullanmanız gerekmektedir. Sırt ve bel desteği, ağırlığı orantılı bir şekilde dağıtacak kemerleri, yağmurluğu, suyunuzu, gerekiyorsa harita, düdük gibi malzemeleri koyacağınız cepleri olan hafif bir çanta en önemli gereksinimleriniz arasında yer almaktadır. Kimi durumlarda su çantası da tercih edilebilmektedir. Unutmamak gerekir ki, çantanızda bulundurmayı düşündüğünüz her malzeme çantanızın boyutunun biraz daha büyümesine neden olacaktır. Çanta ebadı, litre değeri arttıkça değerlendirmeniz gereken önemli özellikler ve fiyat/performans kriterleri de sonraki süreçte değerlendirmeniz gereken konular arasında yer almaktadır.
  • Şapka ya da Buff: Güneşten ve soğuktan korunmak için yanınızda bulundurmanız gereken malzemelerdendir. Yaz ve kış kullanımı için geniş kenarlı şapkaları tercih edebilir, ihtiyacınıza göre farklı buff çeşitlerini değerlendirebilirsiniz.
  • Rüzgârlık/Yağmurluk: Vücudunuz çalıştıkça terleme söz konusu olacaktır ve molalarda terli halde esintide kalabilirsiniz. Bu gibi durumlarda rüzgârlık sağlığınız ve performansınız için hayat kurtarıcı olacaktır. Ayrıca, yürüyüşün uzunluğuna ve parkurun bulunduğu alana bağlı olarak hava durumu bir anda değişebilir ve sağanak yağmur altında kalabilirsiniz. Özellikle bu gibi durumlarda çantanızda çok az yer tutacak bir panço sizi koruyacaktır. Hızlı çözüm üretilmesi gereken noktalarda pançolar çadır olarak bile kullanılabilmektedir.
  • Yiyecek: Yürüyüşün uzunluğuna ve zorluğuna bağlı olarak destekleyici niteliğinde yanınızda atıştırmalık yiyecekler, konserve türü hazır gıdalar bulundurmanız yararlı olacaktır.
  • İlk Yardım Kiti: Böcek ısırığı, hayvan saldırısı, kaza, burkulma ve yanık gibi hiç planda olmayan durumlarla karşılaşabilirsiniz. Çok düşük ihtimaller söz konusu olsa da hiçbir şeyin garantisi yok ve bu nedenle işi şansa bırakmamak oldukça önemli.
  • İletişim Cihazı: Telefon, telsiz gibi acil durumlarda iletişim kurabilmeniz için yanınızda bir araç olması oldukça önemlidir. Özellikle yüksek noktalarda ve orman içlerinde telefonun çekmediği durumlar da söz konusu olabilmektedir. Grup etkinliklerinde de gruptan ayrıldığınız bir durumda tekrar bir araya gelebilmeniz için bir iletişim aygıtına ihtiyaç duyabilirsiniz.

Yukarıdaki maddeler kısa ya da uzun tüm doğa yürüyüşleri için yanınızda bulundurmanızda fayda olacak içeriklerden oluşuyor. Tecrübeniz arttıkça ve genel olarak ihtiyaçlarınız netleştikçe yanınıda bulundurmak isteyeceğiniz malzemeler ve nitelikleri de çeşitililik gösterecektir. Bu listeye ek olarak ihtiyaç duyabileciğiniz ek malzemeler ise şu şekilde:

  • Çakı: Bir şeyleri kesmeniz gerektiğinde ihtiyacınız olacak ilk malzemeler arasında yer alan çakı, kimi durumlarda barınak yapmak, kimi durumlarda ise avlanmak amacı ile yanınızda bulunmalıdır.
  • GPS cihazı/Pusula: Sık ağaçlıkı bir ormanda yürürken, bilmediğiniz bir parkurda ilerleyip bir varış ya da buluşma noktasına doğru hareket ederken en ihtiyacınız olan konu doğru yolda olduğunuzun bilgisidir. Bu gibi durumlarda güney yönünü gösteren karınca yuvaların, taşların ve ağaçların kuzeye bakan yüzeylerini kaplayan yosunların, kutup yıldızının dışında yanınızda bir pusula ya da gps cihazı bulunması oldukça işinize yarayacaktır. Buna ek olarak akıllı telefonlara da çevrimdışı haritalarçeşitli uygulamalar yüklenerek yön tayini gerçekleştirilebilmektedir.
  • Ateş Başlatıcı Malzeme: Yağmur sonrası kurulanmak, ısınmak, bulunduğunuz ortamın aydınlanmasını sağlamak, yemek yemek ya da vahşi hayvanlardan korunmak amacı ile ihtiyaç duyacağınız en öncelikli konu ateş yakmak olacaktır. Kibrit, çakmak, magnezyum çubuğu gibi çantanızda çok az yer kaplayacak malzemeler böyle durumlarda en temel ihtiyaçlar arasında yer almaktadırlar.

Peki, hepsi bu kadar mı?

Elbette hayır. Yazıda da bahsedildiği gibi, parkurun zorluğuna, uzunluğuna ve planına göre bir çok ek gereksinim söz konusu olacaktır. Bu durumda tecrübe edeceğiniz doğa yürüyüşleri nelere gerçekten ihtiyacınız olduğu konusunda size kılavuz niteliği taşımaktadır.

Mevsime ve Bölgeye Göre Gereksinim Duyabileceğiniz Ek Malzemeler:

Soğuğa Yönelik

  • Bere, eldiven ve maske
  • Kar gözlüğü
  • İç katman giyim
  • Orta katman giyim
  • Dış katman giyim
  • Tozluk
  • Dudak kremi

Yaza Yönelik

  • Çorap
  • Alın veya el feneri
  • Mayo, şort
  • Güneş kremi
  • Güneş gözlüğü
  • Spor ayakkabısı, sandalet
  • Deniz ayakkabısı

Genel Malzemeler

  • Havlu
  • Yürüyüş pantolonu
  • Baton

Yeme & İçme İhtiyacı Durumunda Gerekecek Malzemeler

  • Kamp mutfak seti
  • Kamp ocağı
  • Su arıtma tableti ya da taşınabilir su arıtma filtresi

Konaklama Gerektiğinde İhtiyaç Duyulacak Malzemeler

  • Çadır
  • Uyku tulumu
  • Mat

Trekking/Hiking ve Backpacking Farklılıkları

Normalde hiking gün içerisinde tamamlanan bir aktivitedir, rotası önceden belirlenmiştir ve gece kamp yapmayı içermez. Trekking ise hiking’in biraz daha uzun ve zorlu versiyonudur, gece konamlamayı içerebilir, ancak belirli bir zaman dilimi söz konusudur. Eğer bir günden fazla süren, keşif içerikli, belirli bir zaman ve plan durumu ile sınırlı olmayan bir etkinlik söz konusuysa, ek olarak gece de kamp yapılması planlanıyorsa buna backpacking (sırt çantalı gezinti) demek daha uygun olacaktır. Backpacking ile trekking/hiking etkinlikleri arasındaki en belirgin farklılık, çantalı kişi (çoğunlukla özel çantalar) yanında geceyi doğada geçirebilecek kamp malzemelerini taşıyıp uygun zaman ve yerlerde kalabilir. Trekking ve hiking yapan kişiler çoğunlukla günlük ihtiyaçlarını taşıdıkları çok hafif bir çantayla dolaşıp özel olarak hazırlanmış ya da birine ait barınak gibi (pansiyon, ev, otel vb.) bir yerde kalabilirler. Yurt dışında oldukça yaygın bir şekilde milyonlarca insan tarafından tercih edilen sırt çantalarıyla şehirler ve dağları gezmek ülkemizde bazı siyasi ve hukuki engeller nedeniyle çok yaygın bir şekilde gerçekleşememektedir. Yabanıl doğada ve seyahat amacıyla yapılan olmak üzere iki türlü aktiviteyi barındıran backpacking’e örnek olarak, hiç bilmediğiniz bir ülke ve/ya şehire giderek keşif amaçlı gün aşırı geziler yapmanız gösterilebilir. Backpacking etkinliğinde kamp malzemeleri kimi durumlarda araç, şerpa (taşıyıcı hamallar) veya katırlar kullanılarak yapılabilse de çoğunlukla yürüyüşçü kendisi taşımaktadır. Dağcıların TRANS ve/veya EXPEDISYON(expedition) dedikleri etkinlik budur. Likya yolunda yapılan çoğunlukla backpacking olarak kabul edilmektedir. Genellikle doğada zor koşullarda yatılı olarak uzun süreli yapılan yürüyüş ve konaklamalı etkinlikler bu şekilde isimlendirilmektedir.

İlk Doğada Yürüyüş Deneyimi

Yukarıdaki malzemelerden doğa yürüyüşü planınıza uygun bir listeyi hazırladıysanız artık kendinizi doğaya bırakmak ve bu deneyimi yaşamak için hazırsınız diyebiliriz. Genelde ilk trekking etkinliklerinde çantalar çok ihtiyaç duyulmayacak malzemelerle dolu olmaktadır. Bu gibi durumlarda aklınızda en fazla 12-13 kg ağırlığında çanta taşımanız gerektiği yer etmeli. İstisna olabilecek durumlar dışında mümkün olduğu kadar limitleri çok zorlamamanız uygun olacaktır. Bunun nedeni yorgunluk arttıkça, parkurdaki yürüyüş, tırmanış ve engebeler arttıkça ağırlığı daha fazla hissedecek olmanız. Endişe faktörünün olası her ihtimale karşı temkinli olmayı düşündürtse de zamanla malzeme sayısındaki azalmayı kendiniz görüp neredeyse bir kaç malzeme ile yürüyüşlere çıkmaya başladığınızı fark edeceğiniz zamanlar çok uzak değil. Bu aşamada artık minimum ağırlık ve birden fazla işleve sahip araçlar artık devreye giriyor olacaktır.

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir